سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
69
المباحث النحوية في شرح البهجة المرضية (شرح سيوطى) (فارسى)
اسماء راجع است . قوله : و به يتعلّق قوله « بناء » : ضمير در « به » به « ينجلى » راجع بوده و ضمائر در « يتعلّق » و « قوله » به مصنّف عود مىكند . قوله : و لا يقدح فى ذلك : كلمه « لا يقدح » يعنى لا يضرّ و مشار اليه « ذلك » اختصاص داشتن علائم مذكور بفعل مىباشد . قوله : دخول النّون على الاسم فى قوله : يعنى قول شاعر و در گوينده دو بيت مذكور اختلاف است بعضى گويندهاش را رؤبة بن عجّاج تميمى دانسته و برخى گفتهاند ناظم مردى از قبيله هذيل است كه اشعار را درباره زنى از عرب گفته كه شوهرش تزويج با او را انكار نموده است . قوله : لانّه ضرورة : ضمير در « لانّه » به دخول نون راجع است . متن : « 12 » سواهما الحرف كهل و في و لم * فعل مضارع يلي لم كيشم تجزيه و تركيب سواهما : مضاف و مضاف اليه ، خبر مقدّم . الحرف : مبتداء مؤخّر . كهل : كاف اسميّه به معناى « مثل » مىباشد و هل نيز در اينجا اسم است بنابراين اينكلمه مضاف و مضاف اليه بوده و خبر است براى مبتداء محذوف و تقدير كلام و هو مثل هل مىباشد . و فى : معطوف است به « هل » چنانچه « و لم » نيز معطوف به آن مىباشد . فعل مضارع : مضاف و مضاف اليه ، مبتداء . يلى : خبر است براى مبتداء مذكور . لم : مفعول است براى « يلى » .